۱- قانون ساعت 14
قانون ساعت ۱۴ جزء آن دسته از قوانین نانوشته کوه و کوهنوردی است که اگر چه عمل کردن یا نکردن به آن وابسته به خود کوهنورد است و در بیشتر مواقع نادیده گرفتنش مشکلی به همراه ندارد، اما به طور کلی رعایت آن می تواند بسیاری از دردسرهای پیش رو را منتفی سازد.
بر اساس قانون ساعت ۱۴ کوهنوردان ملزم هستند از هرجای مسیر که قرار دارند، حتی نزدیک ترین فاصله تا قله به سمت کمپ آخر خود بازگردند. این قانون فصل و ماه نمی شناسد، ارتفاع قله چندان در تغییر آن موثر نیست و برای کم تجربه و با تجربه یکسان است. گرچه صعودهای بلند عموما از چارچوب تفکرات منطقی به دورند و میل و علاقه دست یابی به قله موجب می گردد افراد تا سرحد توان رو به بالا حرکت کنند، اما نادیده گرفتن زمان معمولا عواقب تلخی به همراه دارد.
بدیهی است برای مقابله با این نقصان مهم ترین اصل آغاز صعود در نیمه های شب است. زمانیکه سرما در اوج خود قرار دارد، اما کوهنوردان بدلیل استراحت در کمپ انرژی لازم برای مقابله با آن را دارا می باشند و تنها کافی است عزم اولیه را برای خروج از کمپ داشته باشند. بدین صورت در ساعات آغازین طلوع آفتاب که معمولا هوای مناسب و کم ابر ارتفاعات را در
بر دارد می توانند خود را به قله برسانند. بدیهی است در صورت هرگونه مشکل اعم از دشواری مسیر، طولانی بودن راه و پرتعداد بودن نفرات، تیم قادر خواهد بود پیش از ظهر خود را به قله رسانده، راه بازگشت را در پیش گیرد.
نمونهای از موارد فراوان بی توجهی به ساعت بازگشت یا ساعت ۱۴ در کوهنوردی فاجعهای است که در سال ۱۹۹۶ در اورست رخ داد. در آن زمان نیز میل صعود قله موجب شد به رغم گذر از حد تعیین شده برای گروه که همان ساعت ۱۴ بود، کوهنوردان همچنان به سمت قله حرکت نمایند. پر واضح است در بازگشت به کمپ ۴، خستگی، توفان، باد شدید ، سرما و همچنین تاریکی هوا موجب گردید ۸ تن از جمله اسکات فیشر سرپرست تیم مونتین مدنس (تیمی که بوکرایف راهنمایش بود) کشته شوند.
در نمونه مشابه دیگر در بهار ۹۱ کوهنوردان کشورمان در ماناسلو بدلیل تاریکی هوا و بی توجهی به ساعت بازگشت دچار مشکل شدند و متاسفانه دوست خوبمان جعفر ناصری در بازگشت از قله به دلیل نامشخص بودن راه و بر اثر سقوط جان باخت.
منبع: وبلاگ کوه قاف ، جناب رضا زارعی
۲- الکل اتانول و جلوگیری از یخ زدگی
ظرف ۳۰ ثانیه خود را از خطر یخزدگی در کوهستان نجات دهید!
کارشناس امداد و نجات جمعیت هلال احمر کرمانشاه، گفت: با استفاده از نصف یک استکان «الکل اتانول»، میتوان ظرف ۳۰ ثانیه پناهگاه زمستانی خود را در کوهستان گرم کرد.
«شهریار نوریالاصل» گرم کردن سریع پناهگاههای زمستانی در کوهستان را در موقعیتهای حاد با توجه به امکان بروز یخ زدگی بسیار با اهمیت دانست. نوریالاصل» تصریح کرد: اگر بخواهیم یک پناهگاه را با توجه به روشهای مرسوم از جمله روشن کردن آتش با استفاده از چوب انجام دهیم انجام این کار بسیار زمانبر خواهد بود و در موقعیتهای حساس میتواند افراد را دچار یخ زدگی کند. او گفت: روشی که در چنین موقعیتهایی پیشنهاد میشود استفاده از «الکل اتانول» است.
«نوریالاصل» افزود: برای انجام این کار بهتر است افرادی که در فصل سرما به کوهستان مراجعه میکنند همواره مقداری «الکل اتانول» با خود به همراه داشته باشند.
او گفت: در کوهستانها همواره مکانی از جمله غار و یا سرپناهی پیدا میشود که افراد میتوانند با ورود به این پناهگاهها برای گرم کردن آن، در یکی از گوشههای پناهگاه مقدار نصف استکان الکل اتانول را به صورت طولی و به طول ۳۰ سانتیمتر بریزند. «نوریالاصل» افزود: در این هنگام با آتش زدن الکل اتانول شعلهای به ارتفاع دو سانتیمتر و آبی رنگ(چنانچه الکل اتانول خالص باشد) ظاهر شده که بعد از ۳۰ ثانیه نیز خاموش خواهد شد.
او گفت: گرمای ایجاد شده طی ۳۰ثانیه سوختن الکل اتانول حدود ۴۰۰۰کیلو کالری است که میتواند فضای شش متری را به مدت یک ساعت گرم نگه دارد و چنانچه منفذهای فضای موجود از قبیل در و پنجره بسته باشد افراد تعریق بسیاری خواهند داشت. به گفته «نوریالاصل» سوختن «الکل اتانول» هیچ اثر سویی بر روی تنفس افراد نداشته و تنها آنها را در سرمای زمستان گرم نگه میدارد.
وی با بیان اینکه کف پناهگاهی که «الکل اتانول» ریخته میشود باید سیمان، سنگ و یا مواد دیگری غیر از چوب باشد، خاطرنشان کرد: افرادی که در پناهگاههای چوبی مستقرند بهتر است از یک ظرف فلزی برای انجام این کار استفاده کرده و الکل را روی آن بریزند.
«نوریالاصل» توصیه کرد: تمام افرادی که تمایل دارند در فصل سرما به کوهستان بروند بهتر است مقداری «الکل اتانول» نیز با خود به همراه داشته باشند.
منبع:ایسنا
۳- عضویت در باشگاهها و گروه های کوه نوردی
هر باشگاه یا گروه کوه نوردی براساس اساسنامه و آئین نامه داخلی خود شرایطی را برای پذیرش عضو در نظر می گیرد که البته جملگی از الگوی تقریبا" یکسانی که نمونه آن در کارگروه امور استانهای فدراسیون کوه نوردی و صعودهای ورزشی موجود است، بهره می گیرند :
1- پرکردن فرم عضویت
2- برای افراد زیر 18 سال ، رضایت والدین
3- پرداخت حق عضویت ماهانه و سالیانه
4- صدور کارت بیمه ورزشی
5- طی دوره های آموزشی که کارآموزی کوه پیمایی در آن اجباری است
6- حضور منظم و بموقع در برنامه های گروه اعم از کوه پیمایی ، طبیعت گردی، پاکسازی کوهستان ، جلسات ماهیانه و...
7- طی دوره آزمایشی که غالبا" بیشتر از یک سال می باشد
8- عضویت رسمی و صدور کارت عکس دار عضویت در گروه یا باشگاه
رسم است که هیئت ها ی کوه نوردی متقاضیان عضویت در گروه ها و باشگاه ها را به نزدیکترین گروه در محل سکونت و یا حداقل محل کار متقاضی معرفی می کنند ، ولی آیا این درست است ؟
بهتر است بانوان به گروه هایی معرفی شوند که دارای سابقه و شهرت موجهی باشند(دارای رزومه شفاف ، حضور پیش کسوتان خوش نام و ...)،گروه هایی که برنامه های خانوادگی داشته و مسائل اخلاقی در آنها وجود نداشته باشد. با عنایت به اینکه در اکثر گروه ها پیش کسوت ، مربی و گاهی امدادگر کوهستان وجود دارد بنابراین می توان گفت که از لحاظ ایمنی کوه نوردان در همراهی با گروهها و باشگاهها نیز تمهیداتی در نظر گرفته شده است اما.....
اما واقعیت چیز دیگری است ، گاهی جوان هایی که بواسطه شرایط اجتماعی بدنبال تفریح هستند جذب گروه هایی
می شوند که هدفی غیراز کوه نوردی دارند و عاقبت به سمت فساد و انحراف سوق خواهند یافت ، گروههایی که با شعارهایی فریبنده ای مثل تورهای شاد و... عضو می پذیرند و آنهایی که درگیر کارفنی و کوه نوردی جدی هستند حداقل در دهه گذشته چیزی جز بالاتربردن آمار جان باختگان کوه نوردی در اثر عدم احتیاط ، عدم تجربه و درنظرنگرفتن
جنبه های ایمنی ، ارائه نداده اند، به عبارتی فرهنگ انتخاب گروه یا باشگاه توسط مردم در حال حاضر آن چیزی نیست که باید باشد و ضروری است که در این رابطه مطالعه بیشتری شود ، فرهنگی که بشر را با طبیعت مانوس خواهد ساخت ، لحظاتی برای تمدد اعصاب و رهایی از فشار روحی زندگی شهرنشینی و یا پیش به سوی کوه نوردی حرفه ای و جدی با
کوله باری از تجربه ، رعایت نکات ایمنی و طریقه صحیح دستیابی به موفقیت.
پیشنهاد می شود در انتخاب یک گروه و یا باشگاه حداقل پاسخی روشن به سوالات ذیل دریافت نماییم
- آیا انتخاب گروه و باشگاه به اندازه انتخاب یک مدرسه ،آموزشگاه و یا....ارزش وقت گذاری برای خود و یا فرزندانمان را ندارد؟
- آیا تاکنون به این مهم پرداخته ایم که شرایط لازم و کافی جهت انتخاب یک گروه و یا باشگاه جهت فعالیت ورزش کوه نوردی و صعودهای ورزشی چه می باشد؟
- آیا گروه و یا باشگاه مورد نظر دارای مجوز رسمی ثبت شده از مراجع قانونی می باشد؟
- فاصله مکانی دفتر گروه و یا باشگاه مورد نظر از محل اقامت ویا محل کار چقدر است؟
- تاریخچه صعودها و برنامه های ایمن در گروه و یا باشگاه مورد نظرچه می باشد؟
- برنامه های فرهنگی و ارتباطات خانوادگی در گروه و یا باشگاه مورد نظرچه جایگاهی دارد؟
- گروه هدف (سطح شرکت کنندگان)دوره های آموزشی گروه و یا باشگاه مورد نظربصورت مشخص موجود است؟
- تقویم ورزشی در برنامه صعودها،مسابقات ،گلگشت هاو....دارای سطوح روشن و شفاف است؟
- مربی و یا لیدرهای برنامه ها(اعم از آموزشی و ....)چه کسانی و با چه مدارکی می باشند؟
- بانک لوازم فنی گروه و یا باشگاه مورد نظرچگونه می باشدو در برنامه های مختلف چه امکاناتی در دسترس مخاطبین خود قرار می دهند؟
- هیئت مدیره گروه و یا باشگاه مورد نظرچه کسانی و باچه رزومه ورزشی می باشند؟
۴- پناهگاهها و جان پناه های کوه نوردی
معنی جان پناه : پناه جان ، محافظ جان ، در اصطلاح نظامی گودالی است که هنگام تیراندازی در زمین کنده
می شود تا از آسیب گلوله دشمن مصون باشند.
معنی پناهگاه : آنجا که برای حفظ جان و سلامت پناه برند ، جای استوار ، مأوی ، حصار و ...
(لغت نامه دهخدا)
جان پناه : به محیطی بسته در کوهستان می گویند که دارای امکانات خاصی نمی باشد و فقط برای جان سالم بدربردن از برف ، بوران ، کولاک و شرایط جوی خطرناک و گریز از حیوانات وحشی یا گرفتاری در شب و استراحت قبل از صعود به قله است ، در جان پناه می توان بیتوته کرد و شب را به صبح رساند ، غذا خورد و استراحت کرد اما امکانات دیگری وجود ندارد. در جان پناه ها همیشه به روی مردم باز است .مثل جان پناه اسپیدکمر، سرچال منطقه علم کوه ،کلاغ لان همدان
پناهگاه : به ساختمانی گفته می شود که در ارتفاعات نسبتا" متوسط کوهستان بین دو تا حداکثر چهارهزارمتر با امکانات کامل اعم از سالن ها و اتاق های خواب ، سرویس بهداشتی ، آشپزخانه و بوفه ، سرویس گرمایش و روشنایی و .... ساخته می شود ، اکثر پناهگاه های کوه نوردی کشور توسط فدراسیون کوه نوردی و صعودهای ورزشی ساخته شده و یا مرمت و بازسازی می شوند ، پناهگاه ها دارای مقرراتی برای رفت و آمد کوه نوردان
می باشند و در ساعت بخصوصی مثل یازده شب تا پنج صبح تعطیل می باشند. مثل پناهگاه شیرپلا
اولین جان پناه کوه نوردی کشور اسپیدکمر نام دارد که 66 سال پیش در سال 1326 توسط کوه نوردان در ارتفاعات شمال تهران بین مسیر اوسون تا قله توچال ساخته شده.
اولین پناهگاه کوه نوردی کشور 48 سال پیش در همدان در میدان میشان ساخته شده .
فرهنگ استفاده از پناهگاه های کوه نوردی کشور ، تعریف پناهگاه و تفاوت آن با جان پناه ، مقررات استفاده از آن ، امکاناتی که هر پناهگاه یا جان پناه باید داشته باشد ، مقایسه آن با امکانات پناهگاه های خارج از کشور و... چیزی است که باید در باره آن مطالعه ، تحقیق ، گردآوری و فرهنگ سازی بیشتری شود ، عموم مردم قدر این امکانات در ارتفاعات را نمی دانند و باحالت طلبکارانه و توقع ارائه امکانات مجانی با آن برخورد می کنند ، اگر در باره نحوه ساخت این پناهگاهها ، تاثیر آن در ایمنی و سلامت کوه نوردان اطلاع رسانی بیشتری شود ، حالت تهاجمی و موضع گیری منفی کوه نوردان نسبت به آن کاهش خواهد یافت ، کاربزرگی که به کمک کارگروه پناهگاه های کشور و با بهره گیری از منابعی که دراین رابطه منتشر شده است باید در پیش گرفته شود.
۵- جملات معروف رینهولد مسنر
جملات معروف رینهولد مسنر، کوه نورد افسانه ای ایتالیا و اولین فردی که عضو باشگاه هشت هزارمتری ها شد (هر کوه نوردی که 14 قله بالای هشت هزارمتر در کشورهای نپال – پاکستان و چین را صعود کند عضو این باشگاه خواهد شد)
1- هنر کوه نوردی ، زنده ماندن است ، نه مردن
2- کوه نوردی ، هنر زنده ماندن در شرایط سخت است
3- کوه نوردی که در کوهستان بمیرد قهرمان یا شهید نیست
4- مردن یک کوه نورد در کوهستان چیزی جز یک تراژدی نیست و تنها کاری که می توان کرد این است که از بازمانده ها مراقبت کرد
5 - من اولین کسی بودم که گفتم قصد ندارم هیچ پرچمی را برفراز قله به اهتزاز درآورم ، پرچم من دستمال گردن من است
6- بهترین کوه نورد کسی نیست که تلاش می کند تا یکی دوبار کارهای احمقانه بکند و سپس بمیرد بلکه بهترین کوه نورد کسی است که سعی می کند بزرگترین کارها را انجام دهد و زنده بماند
7- این حد و مرز من است ، بیشتر از این نمی توانم ، باید پائین تر از این حد توقف کنم
8- در کوه نوردی من بدنبال مرگ نیستم ، دقیقا" برعکس آن من سعی در زنده ماندن دارم
برچسبها: اموربانوان فدراسیون کوه نوردی و صعودهای ورزشی
